„Szerkesztő:Crosstor/próbalap” változatai közötti eltérés

próba
(próba)
[[Wikipédia:Kért képek]]
 
[[Albreĥto la 2-a (Sankta Romia Imperio)]] estis elektita hungara reĝo en [[1437]] (sen ceremonio).
'''Tiu ĉi artikolo NE ESTU FORIGITA, KUNIGENDA, ALDIREKTITA! Vidu la diskuton!'''
 
'''Pozono,''' hungare '''Pozsony''' [Poĵonj], germane '''Pressburg,''' slovake '''Prešporok''' estis longe la hungara [[ĉefurbo]], nuntempe jam ĉefurbo de [[Slovakio]] kiel [[Bratislavo]].
[[Dosiero:Bratislava in 16th century.jpg|eta|maldekstre|<center>Pozono en la 16-a jarcento]]
== Historio ==
{{ĉefartikolo|Bratislavo}}
La hungaraj [[tribo]]j venkis [[armeo]]n de la [[Orientfranka imperio]] en [[907]] kaj okupis la areon<ref>https://mek.oszk.hu/14600/14671/14671.pdf</ref>. La unua hungara skriba mencio okazis en 1002 en latina formo ''Poson''. Ekde la [[11-a jarcento]] la urbo estis sidejo de [[Pozsony (reĝa departemento)]], ankaŭ [[Katedrala kapitulo]]. Ĝi - kiel limgarda urbo - travivis kelkajn [[sieĝo]]jn en la sekvaj jarcentoj, kelkfoje dum mallongaj tempoj la urbo apartenis al la germanoj. Pozono akiris titolon [[libera reĝa urbo]] en [[1405]]. [[Albreĥto la 2-a (Sankta Romia Imperio)]] estis elektita hungara reĝo en [[1437]] (sen ceremonio) en tiu ĉi urbo.[[Matiaso la 1-a (Hungario)]] fondis universitaton [[Academia Istropolitana]] en [[1467]]. Pro malvenko ĉe [[Mohács]] en [[1526]] pro la turka minaco la ĉefurbo estis translokita el [[Buda]] al Pozono en [[1536]] kaj remetita post retiriĝo de la [[Osmana Imperio]] en [[1784]]. Tiu rezultis, ke Pozono estis pli longe ĉefurbo, ol [[Budapeŝto]] aŭ Bratislavo.
 
En [[Katedralo Marteno de Tours (Bratislavo)|Katedralo Marteno de Tours (Pozono)]] okazis la jenaj kronadaj ceremonioj:
[[Dosiero:Coronation of Matthias II in Pozsony.jpg|eta|<center>Kronado de Matiaso (Sankta Romia Imperio) en Pozono]]
* [[Maksimiliano la 2-a (Sankta Romia Imperio)]] (1563)
** reĝino [[:en:Maria of Austria, Holy Roman Empress]] (1563)
** reĝino [[:en:Maria Ludovika of Austria-Este]] (1808)
** reĝino [[:en:Caroline Augusta of Bavaria]] (1825)
* [[Ferdinando la 1-a (Aŭstrio)]] (1830)
Precipe en la unua duono de la [[19-a jarcento]] en tiu urbo kunsidis la hungara parlamento. En [[aprilo]] de [[1848]] en Pozono estis surskribita la "novaj leĝoj", kiu parte kovris postulatojn de la [[Hungara revolucio de 1848]]. Post tio la hungara parlamento ne kunsidis plu en Pozono. Post jardekoj la urbo profitis pro proksimeco al Vieno. En [[1910]] laŭ la popolnombrado oni komputis 78 229 loĝantojn (32 790 germanojn, 31 705 hungarojn, 11 673 slovakojn, 1 242 ĉeĥojn, 351 kroatojn kaj 115 polojn). En fino de 1918 la ĉeĥa armeo okupis la urbon kaj finiĝis historio de la hungara dominado.
 
[[Dosiero:Lower Table of the Pozsony Diet 19. c..jpg|eta|<center>La hungara parlamento en Pozono]]
[[Dosiero:Baroque Bratislava, 1730s.jpg|eta|<center>La baroka Pozono]]
[[Dosiero:Pozsony.jpg|eta|<center>Pentraĵo pri Pozono de nekonatulo]]
[[Dosiero:Hungary and its people- Magyarorzág és népei (1893) (14598264620).jpg|eta|<center>Pozono en 1893]]
[[Dosiero:Mária Terézia koronázása a Szent Márton székesegyházban.jpg|eta|Kronado de Maria Tereza de Aŭstrio]]
[[Dosiero:II. Lipót koronázása 1790.ben és az ősi magyar nemzeti színek.jpg|eta|Kronado de Leopoldo la 2-a (Sankta Romia Imperio)]]
== Vidu ankaŭ ==
A várhegy 902-től folyamatosan magyar uralom alatt volt, határvédő szerepe korán kialakult. Először 907-ben említi a mai vár helyét a Fuldai évkönyv.
* [[Listo de naskiĝintoj kaj mortintoj en Pressburg, Pozsony kaj Bratislavo]]
https://mek.oszk.hu/14600/14671/14671.pdf pozsonyi csata
A 11. századtól Pozsony vármegye székhelye és káptalani székhely lett.
== Fontoj ==
1405-ben szabad királyi város, ezen belül a tárnokmester bíráskodása alá tartozó tárnoki város volt. Egyetemét 1467-ben Mátyás király alapította.
* [https://mek.oszk.hu/00000/00060/html/084/pc008400.html#7 (la koncerna paĝo estas legebla en la 2-a ppaĝo)]
1848. március 17-én Kossuth Lajos a pozsonyi Zöldfa Szálló erkélyéről hirdeti ki Magyarország újjászületését,
* [https://mek.oszk.hu/14500/14515/pdf/14515_3.pdf (la koncerna paĝo estas legebla de la 124-a pagxpaĝo)]
Április 7-én itt, Pozsonyban alakult meg az első felelős magyar minisztérium. V. Ferdinánd király április 11-én, a pozsonyi Prímási palota Tükörtermében aláírja az áprilisi törvényeket, majd feloszlatja az országgyűlést.
 
1886: szeptember 22-én megnyitják a Városi Színházat (ma Szlovák Nemzeti Színház). Az ünnepi díszelőadáson a Bánk bánt játsszák, amelyen részt vesz a teljes magyar kormány, Tisza Kálmán miniszterelnökkel. Jelen volt Jókai Mór is, a karmester Erkel Ferenc.
== Referencoj ==
1910-ben 78 229 lakosából 32 790 német, 31 705 magyar, 11 673 szlovák, 1 242 cseh, 351 horvát és 115 lengyel volt.
{{Referencoj}}
1912: Megkezdi működését az Erzsébet Tudományegyetem,
{{Unua}}
Academia Istropolitana
[[Kategorio:Iamaj ĉefurboj de Hungarlando|Pozono]]
Universitato de Pécs/Reĝa Scienca Universitato Erzsébet
1. La artikolo konformas al kriterio de artikolo
https://mek.oszk.hu/00000/00060/html/084/pc008400.html#7 2-a p
 
https://mek.oszk.hu/14500/14515/pdf/14515_3.pdf 124-a pagx
2. Pozono estis longe la hungara ĉefurbo, pli longe estis ĉefurbo, ol ekzemple [[Budapeŝto]] kaj [[Bratislavo]], tial ĝi meritas o-finaĵon laŭ propra nomo. Meritas ankaŭ kategorion Kategorio:Iamaj ĉefurboj de Hungarlando|Pozsony, kiun Moldur forviŝis. Cetere la kategorio montris Bratislavon kaj ne Pozsony aŭ similan. Do Moldur forviŝis tiun fakton, ke tie estis la hungara ĉefurbo. Bone, sed tiam nepre necesas tia formo, kiu prezentas viva: Iamaj ĉefurboj de Hungarlando|Pozono.
Nazia Germanio Germana Regno
 
Listo de famuloj de Pozsony
3. Similaj artikoloj estas ekzemple [[Bizanco]]-[[Konstantinopolo]]-[[Istanbulo]] kaj [[Kenigsbergo]]-[[Kaliningrado]].
 
4. Estas apartaj artikoloj pri [[Germanio]]: [[Nazia Germanio]], [[Germana Regno]], ktp; estas nelogika malpermesi tion pri Pozono.
5. Vidu: [[Listo de naskiĝintoj kaj mortintoj en Pressburg, Pozsony kaj Bratislavo]], rigardu, kiu kaj kiel kreis la artikolon, poste mi alinomis ĝin. Cetere la enhavo estas grandparte la mia.